Minibaan erbij voor oudere. De oplossing?

Geplaatst door:

Minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) wil samen met werkgevers en werknemers concrete maatregelen afspreken waardoor meer langdurig werkloze ouderen aan de slag kunnen. Hoewel de werkloosheid in de breedte iets afneemt, vindt Asscher dat vijftigplussers hierbij relatief achterblijven. Er is dus meer nodig, schrijft hij aan de Tweede Kamer. Hij denkt daarbij onder meer aan netwerkbijeenkomsten, sollicitatietrainingen en scholingsbonnen. Asscher vindt het verder cruciaal dat er anders gedacht gaat worden over ouderen op de arbeidsmarkt. Hij wil dat het normaal wordt om oudere werknemers aan te nemen.

Ook ik vind dat het weer gewoon moet worden om oudere werknemers in dienst te nemen: de maatschappij vergrijst en daarom zou het volstrekt normaal moeten zijn dat er in bedrijven ook oudere medewerkers werken. Werkgevers dienen hiervoor een actief en leeftijdsbewust personeelsbeleid te voeren, met inachtneming van het gegeven dat hun organisatie een afspiegeling dient te zijn van de maatschappelijke omgeving waarin zij opereert.

De oplossing: ‘participatie-inkomen’ en minibanen.
Ja, het vooruitzicht van oudere werklozen in de bijstand is van alle werklozen misschien wel het meest somber. “Het enige dat hij of zij kan doen is de jaren tot aan de pensioengerechtigde leeftijd wegstrepen. Dan verandert de bijstand in AOW en is het vervolgens gedaan met de zinloze bezoekjes aan de sociale dienst, de nutteloze sollicitatieplicht en de vruchteloze sollicitatietrainingen.” Dit sombere beeld van de oudere bijstandsgerechtigde komt van Piet Fortuin (56), vicevoorzitter van CNV Vakmensen. Hij vindt het een onverteerbare situatie, en onnodig bovendien. Met een ‘participatie-inkomen’ en met minibanen kunnen volgens hem ongeveer 200.000 werkloze ouderen weer meedoen aan de samenleving. Ik denk dat hij gelijk heeft.

Het participatie-inkomen is eigenlijk hetzelfde als de bijstand, maar dan zonder alle verplichtingen. Wie bijstand ontvangt, moet zich beschikbaar houden voor de arbeidsmarkt en heeft een sollicitatieplicht. Dat geldt ook voor de ouderen die eigenlijk kansloos zijn.Tegelijkertijd blijft de sociale dienst hen achter de broek zitten. En al die tijd mogen ze geen mantelzorg verlenen voor zieke familieleden of vrijwilligerswerk doen. Dat mag wel met het participatie-inkomen zoals Fortuin dat voorstelt. Daarnaast wil hij dat ouderen in zogeheten minibanen tot 700 euro per maand mogen bijverdienen. “Het gat tussen bijstand en een volledig betaalde baan is momenteel te groot”, zegt hij. “Dat blijkt wel uit alle vergeefse sollicitaties. Minibanen vullen dat gat op. Van daaruit kunnen ouderen doorstromen naar een volledige baan. De minibaan kan dus een opstap zijn, maar de basisgedachte achter het plan is dat we deze groep mensen weer het perspectief geven dat zij meetellen in de samenleving.”

Hierbij wil ik gemeenten dan ook oproepen, gebruik te maken van de experimenteerruimte die in artikel 83 van de Participatiewet is opgenomen, en vragen het participatie-inkomen met de minibanen in te voeren, wat mij betreft in eerste instantie met een proefperiode. Het idee van Fortuin kost niets extra’s. Sterker: het bespaart geld. Gemeenten hoeven minder te controleren en mensen uit de bijstand gaan aan het werk.

Initiatieven om ouderen aan het werk te helpen zijn er inmiddels meer dan genoeg. En het antwoord van minister Lodewijk Asscher van sociale zaken – nog meer trainingen en cursussen – helpt deze groep echt niet. De enigen die beter worden van sollicitatiecursussen, zijn de mensen die de trainingen geven.

Wil een werkgever wel een 56-jarige als hij ook een goedkope 18-jarige kan krijgen? En hoe zit het met mogelijke verdringing van arbeid? Ik zie daar geen onneembare hindernissen. Het is vooral een kwestie van gewenning. En het stelt ons voor een keuze: willen we jongeren wat laten bijverdienen of bieden we ouderen de kans om hun inkomen aan te vullen. Zelf ben ik ervan overtuigd dat wanneer werkgevers de stap een keer nemen, of bij een collega-ondernemer zien hoe goed het werkt, het enthousiasme zal toenemen. Ouderen hebben een hoop ervaring en een hoog arbeidsethos en een goede invloed (coaching) op jongere collega’s. En als ooit het minimumjeugdloon wordt veranderd in een minimumloon, worden de loonverschillen tussen ouderen en jongeren bovendien kleiner.

0